Oorlogsmug

Herfst en winter.

Ze staan voor de deur en op sommige dagen zijn ze al voelbaar aanwezig.

Met de warme jassen, mutsen en handschoenen komen ook weer de nostalgische gedachten over “het einde” en de dood. En over alle commercie van Halloween heen,naderen ook de bezoeken aan kerkhoven en begraafplaatsen.

Chrysanten van herinneringen aan wie we missen.

De novembermaand hoeft zelfs niet voor mij om mijn verloren geliefden te bezoeken bij hun laatste rustplaats.

Ik heb ook iets met militaire begraafplaatsen. Ik kan er niet aan voorbij lopen zonder ze te bezoeken. Misschien omdat “mijn” Lommel de grootste Duitse militaire begraafplaats en een kleiner Pools militair kerkhof herbergt. Met de verhalen hierover zou ik meerdere uren voor jullie kunnen verpesten.

Maar het doet me gewoon iets. Het zinloze!

Mijn vriend Henri was 94 jaar oud toen hij stierf, Jan mijn neef verloor een tumorgevecht, Lisetje ook en al in 2018, mijn ouders werden oud, … ik weet wat het is om dierbaren te verliezen.

Oorlogsgraven dragen vaak het opschrift van “onbekende soldaat” maar zeker niet van “ongeliefde soldaat” want er is er voor elk van die graven iemand die deze soldaat mist. Er is zeker iemand die van hem hield en misschien nog wel van hem houdt.

En telkens in de herfst komt deze onwezenlijkheid nader bij mij. Toevallig was ik nog maar pas in het Waalse Maissin – zoals je kan lezen in één van de voorgaande stukjes – en bezocht ik daar het soldatenkerkhof. Het kerkhof van Vladslo is al wat langer geleden maar laat me nooit meer los. Poppies-wandelingen in de Westhoek, de Ieperse Menenpoort met The Last Post, het Flanders Field museum, …

Het blijft me ontroeren.

En toen André, een vriend van de Neos fietsgroep, een fietstocht langs de gedenkplaatsen van de oorlogen in onze streek van Noord Limburg en Noord Brabant organiseerde, werd het mij teveel. Slecht uitgeslapen ben ik dan in mijn archief op zoek gegaan naar een boek dat ik misschien al vijftig maal heb uitgelezen, ondanks de ruim 600 pagina’s. Het is één van de eerste boeken die ik ooit bezat en het boek is dan ook dermate versleten dat ik er met triplex een verstevigde kaft rond bouwde.

Welk boek?

“Reis door de Nacht”, geschreven door Anne De Vries.

Anne werd geboren in Assen in 1904 en hij stierf in Zeist in 1964. Hij liet opmerkelijke boeken na waarvan “Bartje” misschien het meest bekende is.

Maar zijn “Reis door de Nacht” is voor mij, voor de jongen die ik gebleven ben, het waardevolste oorlogsboek dat ik ooit las en geloof me, ik heb er wat gelezen!

Dus bracht november en de kerkhofblues me weer zover om het boek uit mijn archief te halen en ik ben er weer aan begonnen. Het is heus geen opgave maar 602 bladzijden genieten van de schrijfstijl van mijnheer De Vries.

Heerlijk cocoonen in pyjama met wollen sokken, fleecedekentje, warme cholade…

Het boek leest vlot. Sommige stukken ken ik zelfs van buiten.

Bij het bladeren van pagina 219 naar pagina 220 schrok ik even want tussen 220 en 221 zat het lijk van een mug. Herkenbaar geconserveerd door de kwaliteit van het papier.

Hoe die mug daar geraakt is weet ik niet meer. Heeft ze me destijds geënerveerd en nam ik wraak door het boek onverwacht dicht te klappen? Of was het toeval dat de mug juist landde op pagina 220 toen mijn ogen en dus ook mijn boek dichtvielen? Ik weet het niet meer.

Maar de mug is dood. En maar goed ook want op bladzijde 220 is groot gevaar beschreven voor ontdekking door de bezetters van een viertal ondergedoken Britse piloten. Geen verraders, geen getuigen nodig. Zeker geen muggen!

Een roemloze dood van een “Onbekende Oorlogsmug” met een mooie begraafplaats: tussen bladzijde 220 en 221 van “Reis door de Nacht” van Anne De Vries.

Dat zullen weinig muggen haar nadoen.

Maar ja, wat is het nut van een mug. Dat zoemt een hele tijd rond in de kamer, is onvindbaar als je de vliegenmepper gevonden hebt en bovendien brengt ze dan nog wat onaangename steken toe, meestal op onverwachte plaatsen, met uren jeuk tot gevolg.

Geen vliegenmepper voor mijn “Oorlogsmug” maar een geliefd boek. Van mij mogen ze uitsterven die muggen. Er komen trouwens, met dank aan de opwarming van de aarde, steeds gruwelijker exemplaren naar hier ge-exoot-teert.

Ik fantaseer dan over de tijgermug, oranje met mooie zwarte strepen over het ganse lichaam en met klauwen en grote tanden. Griezelig! Ik zou ze allemaal wel tussen een boek willen klappen, maar niet tussen dit boek. Het is me te dierbaar. En één mug per boek moet volstaan.

Maar dan komt de softy in mij weer boven en denk ik dat ook deze mug mogelijk dierbaren achterlaat! Misschien zat er destijds wel een mama-mug met een aantal baby-muggetjes achter een gordijn, te wachten op papa-mug en op de portie van mijn bloed dat hij beloofd had mee te brengen. Te laat om me nog schuldig te voelen. Het kwaad geschiedde minstens 50 jaar geleden. De feiten zijn verjaard. Maar ik was de dader. Zeker weten! Want dit boek heb ik nooit uitgeleend, aan niemand.

Ik beken.

Laat er net nu een mug landen op amper een meter van mijn IPad. En instinctief greep ik al naar een tijdschrift om op te rollen.

Maar ik heb het niet gedaan. Deze mug was te zwak uit de zomer gekomen en dus zeker geen partij voor de weekend editie van De Standaard.

Ik heb haar laten leven. En misschien heeft ze me begrepen want ik heb er geen jeukende plekken aan overgehouden.

Ik voelde me er goed bij.

En ik las verder in dit wonderlijke boek vol jeugdherinneringen.

Maar wel vanaf bladzijde 222.

Dat zij ruste in vrede.

Groetjes vanuit mijn hartje dat fier is om deze daad van barmhartigheid ook al zullen velen vinden dat ik weer mijn “softy”-aard heb laten zien;

vanuit mijn zieltje dat nog steeds ontroerd kan zijn bij verhalen waarvan ik het begin, het midden en het einde al ken als het maar goed geschreven is

en vanuit mijn buikje dat ook wel van dat cocoonen houdt. Misschien omwille van de warmte van de fleecedeken maar meer toch om de warme chocolademelk of het eventuele glas pastis.

Recente Reakties